Thema's
Project Verzilvering is Goud Waard
Samen met CMO Stimulans* werkt Stichting Welzijn Ouderen Ridderkerk (SWOR) aan het project “Verzilvering is Goud Waard. CMO Stimulans werkt hierin samen met het Tympaan instituut.
Vraagstelling
De vraagstelling waarmee gewerkt wordt luidt als volgt:
Hoe kunnen welzijnsinstellingen ervoor zorgen dat laagopgeleide ouderen beter bereikt worden, zowel in letterlijke als in overdrachtelijke zin, zodat laagopgeleide ouderen actief/actiever kunnen deelnemen aan de samenleving?
Achtergrond
De achtergrond van de vraag ligt in de bevindingen die gesteld zijn in de Factsheet vergrijzing 2010 ten behoeve van een bijeenkomst over de innovatieagenda, uitgevoerd door Tympaan:
- De groep ‘vitale ouderen’ is in te delen in twee groepen: de ‘grote genieters’ die hun leven inrichten rondom vrijetijdsactiviteiten en de ‘betrokken senior’ die een volwaardig onderdeel wil blijven uitmaken van de samenleving en daaraan bij wil dragen.
- Methodieken om ‘vitale ouderen’ te stimuleren te participeren in de samenleving kunnen ook in twee groepen ingedeeld worden. In sommige methodieken wordt de nadruk gelegd op preventief participeren om zelfredzaamheid te bevorderen en eenzaamheid en ziekte te voorkomen. In andere methodieken staat het benutten van menselijk kapitaal (kennis, kunde en ervaring) centraal.
- De meeste methodieken zijn gericht op het voorbereiden van jonge ouderen op een nieuwe levensfase.
- Veel van deze methodieken zijn gebaseerd op zelfreflectie, maar daar blijkt niet iedereen even goed toe in staat.
- Deze methodieken blijken zich verder vooral te richten op hoogopgeleiden. De uitdaging ligt erin om ook laagopgeleide ouderen te bereiken met de ontwikkelde methodieken.
- Veel methodieken worden in kortlopende projecten ontwikkeld en worden daarna niet verankerd en verdwijnen uit beeld.
Doelstelling
Met het project ‘Verzilvering is Goud Waard’ wil CMO Stimulans een methodiek voor welzijnsinstellingen ontwikkelen om de participatie onder laagopgeleide ouderen te bevorderen in de lokale samenleving. Het moet aansluiten op, en iets toevoegen aan het huidige aanbod van gebruikte methodieken binnen welzijnsinstellingen en ouderenwerk.
Werkwijze
Het project is begin dit jaar van start gegaan. Momenteel worden interviews gehouden met diverse professionals, vrijwilligers en met mensen uit de doelgroep. Tympaan is bezig met het vinden van good practices op het gebied van ouderenparticipatie, indien mogelijk en beschikbaar specifiek gericht op laagopgeleide ouderen (of ouderen met een lage SES). Daarbij wordt ook geanalyseerd welke factoren succesvol kunnen bijdragen aan participatie van ouderen in de lokale samenleving.
Aan de hand van de informatie die wordt verkregen uit dit veldwerk en uit het bureau- en literatuuronderzoek wordt een methodiek ontwikkeld die aan een klankbordgroep wordt voorgelegd voordat hij uitgeprobeerd wordt.
Halverwege dit jaar zal de methodiek in de praktijk getest worden door middel van pilots. De precieze vorm en invulling van de pilots moet in de loop van het proces duidelijk worden.
Na de looptijd van de pilotprojecten vindt een uitgebreide evaluatie plaats en wordt de methodiek bijgeschaafd. Daarbij wordt niet alleen rekening gehouden met de effectiviteit van de methodiek, maar ook met het gebruiksgemak. Ook moet de methodiek flexibel zijn in tijd en ruimte en makkelijk overdraagbaar. Daarbij staat in eerste instantie een handleiding voor ogen, waarin de grote lijnen van de methodiek aangegeven zullen worden met daarnaast aandacht voor de invulling van contextafhankelijke factoren zoals gemeentelijk beleid. Er wordt echter ook nagedacht over alternatieve vormen voor het product. Daarbij zouden nieuwe media mogelijk een rol kunnen spelen.
Na afronding van de methodiek zal Stimulans zich actief bezighouden met borging en overdracht van het eindproduct. Mogelijkheden worden onderzocht om de methodiek verder te verspreiden, bijvoorbeeld met medewerking van het IVO Zuid-Holland of via gemeenten. Deze fase zal, indien mogelijk, doorlopen in het volgende jaar.
Via Ivo zullen wij u op de hoogte houden van het vervolg.
*Stichting CMO Stimulans is een provinciale steunfunctieorganisatie in de regio Zuid-Holland Zuid met als doel de bevordering van de maatschappelijke participatie van lokale burgers. CMO Stimulans is actief in vijf RAS-gebieden (Regionale Agenda Samenleving), te weten: Alblasserwaard-Vijfherenland, de Drechtsteden, Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard en stadsregio Rotterdam. Daarbinnen adviseert en ondersteund zij gemeenten in de ontwikkeling en uitvoering van (regionaal) beleid dat gericht is op de bevordering van de maatschappelijke participatie, en treedt ook op als procesmanager in complexe (uitvoerings)trajecten.
Sabina Rollema
Directeur SWOR
23 februari 2011